książki o psychologii zorientowanej na proces

Książki o pracy z procesem, które warto przeczytać

Wiele osób pyta się mnie co warto przeczytać z literatury dotyczącej psychologii zorientowanej na proces, a co lepiej odpuścić. Ponieważ pozycji na ten temat jest całkiem sporo, a do tego różnią się poziomem, napisałam subiektywny przewodnik po literaturze procesowej. Nie jest to lista wyczerpująca, i dominują pozycje wydane po polsku (po angielsku jest ich znacznie więcej), ale jest z czego wybierać na dobry początek.

Psychologia procesu. Teoria i praktyka., red. Bogna Szymkiewicz – Moim zdaniem najlepsze wprowadzenie w zagadnienia psychologii zorientowanej na proces. Są tam artykuły, wywiady i rozmowy, zarówno polskich jak i zagranicznych psychologów. Teksty dotyczą przeróżnych aspektów POPu, prezentując jego szerokie spektrum, zachęcając jednocześnie do dalszego zgłębiania tematu. Jest to nowe wydanie, poprawione i poszerzone książki, która wcześniej nosiła tytuł „Po drugiej stronie kłopotów”.

Droga powstaje, gdy idziesz. Psychologia procesu w praktyce. Julie Diamond, Lee Spark-Jones. Bardzo systematyczne i uporządkowane przedstawienie podstawowych koncepcji pracy z procesem. Zawiera praktyczne przykłady oraz ćwiczenia, które pomagają w zastosowaniu metody. Można powiedzieć, że książka ta funkcjonuje jako podręcznik dla studentów pracy z procesem, ale będzie to też przystępna pozycja dla każdej osoby ciekawej tej metody i jej konkretnych zastosowań.  

Tyłem do przodu, Arnold Mindell – pozycja ciekawa przede wszystkim dlatego, że jest wprost wypełniona opisami praktycznych sposobów pracy z procesem. Jest to zapis kilkudniowego seminarium, które prowadzili Arnie i Amy Mindell. Opisane i „przećwiczone” są różne aspekty pracy takie jak praca wewnętrzna, praca z ruchem czy praca z symptomami fizycznymi. Wszystkie elementy posiadają krótkie wprowadzenie, a techniki są omawiane i podsumowane. Najlepsza pozycja dla tych, którzy chcą zobaczyć „o co chodzi” w tej całej pracy z procesem z bardzo praktycznej perspektywy.

pracy ze śniącym ciałem, Arnold Mindell – jedna z pierwszych książek autora. Od tamtego czasu terminologia się wielokrotnie zmieniała i niektóre koncepcje się rozwinęły, jednak nadal jest to bardzo dobry wstęp do teorii i praktyki pracy z procesem napisanych przez twórcę metody.

Zranione stany świadomości, Bogna Szymkiewicz – Jest to bardzo bogata praca dotycząca tak zwanych trudnych emocji pojawiających się na skutek zranienia. Autorka przedstawia wewnętrzną dynamikę emocji i postaci, które wpływają na nasze zachowania, odczucia i relacje, pozwalając głębiej je zrozumieć.

Moc. Podręcznik użytkownika. Julie Diamond. Autorka czerpie ze swojego wieloletniego doświadczenia pracy z biznesie i łączy je z koncepcjami psychologii procesu. Efektem jest książka, która w wyczerpujący sposób tłumaczy dynamikę władzy, różnych zjawisk w relacjach międzyludzkich i uczy jak czerpać ze swojej wewnętrznej mocy w dobry sposób.

Metaumiejętności. O sztuce psychoterapii., Amy Mindell – ta pozycja opisuje procesowe podejście do pracy terapeutycznej. Metaumiejętności, są to takie cechy i sposoby działania psychoterapeuty, które nie są związane z umiejętnością posługiwania się poszczególnymi technikami. Można powiedzieć, że jest to sposób traktowania klientów, ich problemów i tego co się wydarza w trakcie pracy. Nie jest to jednak książka tylko dla psychoterapeutów, ale dla wszystkich, którzy pracują z ludźmi i z samym sobą – pokazuje bowiem, jakiego rodzaju postawy pozwalają w twórczy sposób odkrywać nasze życiowe procesy.

Śpiączka – klucz do przebudzenia, Arnold Mindell – Książka ta dotyczy bardzo specyficznej i wąskiej dziedziny POPu – pracy z osobami, z którymi pozornie nie ma już żadnego kontaktu. Mimo to, Mindell opisuje swoją pracę z osobami w śpiączce, dzieląc się jednocześnie technikami i sposobami nawiązywania tego rodzaju kontaktu.

Cienie miasta, Arnold Mindell – jak dla mnie jedna z bardziej fascynujących książek, ponieważ dotyczy pracy z osobami w odmiennych stanach świadomości oraz oznaczonych etykietą „patologia”. Mindell opowiada o tych wszystkich, którzy zostali wyrzuceni poza nawias społeczeństwa, ponieważ nadużywają substancji, mają zaburzenia psychiczne czy też są nastawieni antyspołecznie. Stara się pokazać w jaki sposób można z takimi osobami pracować, a także jakie znaczenie dla nas, jako dla społeczeństwa, mają te osoby i w jaki sposób możemy wziąć kawałek odpowiedzialności za proces ich marginalizacji.

Radical Intercourse, Joseph Goodbread – moim marzeniem jest zobaczyć polski przekład tej książki, jest bowiem bardzo wyczerpującym opisem tego co dzieje się w relacji między klientem a terapeutą. Jednak nie jest to książka jedynie dla terapeutów, bowiem podobne wzorce pojawiają się również w innych, bardziej „codziennych” relacjach między ludźmi. Często trudno jest zrozumieć co faktycznie dzieje się w relacji, Goodbread w świetny sposób odkrywa przed nami te tajemnice.

Befriending conflict. Joe Goodbread. Kolejna książka, którą bym chętnie zobaczyła w polskim wydaniu.